Gamen: goed of slecht voor je kind?

Gamen: goed of slecht voor je kind?

Gamen is spelen en kinderen houden van spelen. Zeker met een smartphone of tablet is vermaak altijd bij de hand. Maar is al dat gamen wel zo goed?

Geeft je kind de voorkeur aan gamen boven huiswerk maken? Dat hoeft geen probleem te zijn: uit onderzoek blijkt dat (met mate) gamen een positieve invloed kan hebben op zijn schoolprestaties.

Is gamen goed of slecht voor je kind?

Er is steeds meer bekend over het effect van gamen op kinderen. De laatste decennia is er veelvuldig (internationaal) onderzoek naar gedaan. Zo analyseerde Alberto Posso, een Australische onderzoeker, de studieprestaties van maar liefst 12.000 tieners in zijn land. Volgens hem maken veel ouders en leerkrachten zich zorgen om het aantal uur dat een kind online doorbrengt. Want elk uur internetten is minder tijd voor huiswerk. Als het om chatten gaat dan is die zorg terecht, maar gamen heeft volgens de onderzoeker juist een positief effect op schoolprestaties.

Chatters hebben slechte schoolprestaties

Om een breder beeld te krijgen, keek Posso naar de gegevens die de OESO verzamelt, de organisatie van economische samenwerking. De OESO meet de prestaties van studenten uit alle aangesloten landen op drie punten: wiskunde, natuurwetenschappen en leesvaardigheid. Dit doen ze om de kwaliteit van onderwijsstelsels te kunnen vergelijken. Er was duidelijk te zien dat gamers op alle drie vakken betere prestaties leverden dan gemiddeld. Chatters scoorden juist slechter.

Effecten van gamen op de hersenen

Ook Justine Pardoen van Bureau Jeugd en Media verdiept zich in de gevolgen van gamegedrag op tieners: ‘Het wordt langzamerhand duidelijk dat de effecten van gamen vooral afhankelijk zijn van een combinatie van factoren: kenmerken van het kind zelf, de functie die het gamen heeft en het aantal uren dat eraan besteed wordt.’

Als je volgens Pardoen rekening houdt met deze verschillen, levert onderzoek eindelijk resultaten op waar ouders wat aan hebben. ‘Zo blijkt dat we van licht gamen (maximaal 1 uur per dag) kunnen zeggen dat het gewoon goed is voor kinderen en jongeren. Ze zitten lekkerder in hun vel, ze gedragen zich aangenamer tegenover anderen, en ze kunnen beter omgaan met problemen dan kinderen die helemaal niet gamen’. Het gaat mis als de speeltijd oploopt tot meer dan drie uur per dag.

De functie die het gamen voor een kind heeft is ook erg belangrijk. Het maakt veel uit of het gamen gevoeld wordt als een manier om met druk van school om te kunnen gaan, of dat het een manier is om zo nu en dan even een leeg uurtje te vullen. Kijk daar als ouder kritisch naar. Probeer te snappen wat gamen voor je kind betekent en waarom -ie het doet.

Dit maakt gamen aantrekkelijk voor kinderen:

  • Interactie Kinderen houden van doen. In een interactief spel heeft je kind een actieve, invloedrijke rol. Hij bepaalt wat, wanneer en hoe. Hij kiest als speler een figuurtje, het uiterlijk en de elementen van het spel en tijdens het spel kiest hij zijn eigen weg en eigen tempo.
  • Geduld Het geduld van een apparaat houdt niet op. Je kunt iets eindeloos herhalen, uitproberen en fouten maken tot je de beloning bereikt: een volgend niveau (level).
  • Uitdaging Alleen al in het uitvogelen van het doel en de bediening van een spel zit een uitdaging. Vervolgens kun je slim en strategisch het spel doorlopen, of mooie dingen maken die je trots kunt laten zien of horen.
  • Variëteit Kinderen ontdekken hun talent en identiteit. Je kind kiest een spel dat bij zijn smaak en behoefte past. Denk aan aantrekkelijke speldoelen of -middelen: puzzelen, bouwen, programmeren, behendigheid/snelheid, strategie, auto’s/racen, muziek of creatieve spellen om kunstwerken te maken.
  • Herkenbare favorieten Bepaalde figuren, ‘merken’ of omgevingen spreken kinderen aan en kunnen een spel tot een rage maken waar je kind graag aan meedoet. Dan hoort hij erbij, en dat is voor de meeste kinderen belangrijk.
  • Contact In sommige online spellen is contact met anderen mogelijk. Door online te kletsen, samen te werken of juist een spelletje tegen elkaar te spelen.

Wat leren kinderen van gamen?

De bijdrage van gamen aan de ontwikkeling van je kind hangt af van de game. Over het geheel genomen kan een game op de volgende manieren een bijdrage leveren:

  • De bediening van (computer)spellen oefent de (fijne) motoriek.
  • Gamen traint de oog-handcoördinatie. Je kind leert zijn hand goed en snel te laten reageren op wat hij ziet.
  • De route in een spel (het navigeren) stimuleert het ruimtelijk inzicht.
  • Veel spellen vragen creativiteit van je kind.
  • Er wordt wel gezegd dat de gamers van nu de politiek leiders van de toekomst zijn. Al jong leren gamers veel over strategie en samenwerking. Dat kunnen ze later in hun werkende leven goed gebruiken.
  • Een leerzame game maakt leren leuk. Ook dat is een grote meerwaarde. De aantrekkelijke vorm trekt de aandacht en houdt die ook makkelijker vast dan een geschreven tekst. Bovendien heeft een apparaat eindeloos geduld en raakt het niet geïrriteerd na een bepaald aantal foute antwoorden. Ook kan een kind experimenteren.
  • Leerzame spelletjes leveren een bijdrage aan bepaalde intellectuele vermogens van een kind. Denk aan het trainen van geheugen en intellect.

Hoeveel uur gamen per dag?

Bij jongeren die iets meer gamen, maar nog steeds matig (meer dan een uur maar minder dan drie uur per dag), zijn de gevolgen niet positief, maar ook niet negatief. Alleen gamers die meer dan drie uur per dag gamen, lopen risico op negatieve gevolgen: sociaal isolement, een toename in agressie en verslechtering van schoolprestaties.

Jongens versus meisjes

Onderzoek laat zien dat jongens over het algemeen meer en vaker gamen dan meisjes. Gamen draait allemaal om prestatie (de beste zijn) en beloning (punten, levels halen) en jongens ervaren het gevoel van prestatie en beloning meer dan meisjes. Dit kan mogelijk verklaren waarom jongens gemiddeld meer uren gamen.

Afspraken over gamen

Welke games speelt je kind, waarom kan hij wel de hele dag doorgamen en hoe kun je voorkomen dat het aantal uren gamen bij je kind uit de hand loopt? Uwkindengamen.nl geeft tips:

1. Kijk mee

Kijk eens mee met het spel dat je kind speelt, of maak zelf een account aan. Zorg dat je op de hoogte bent en verdiep je in je kinds belevingswereld. Je hebt dan beter in de gaten welke games je kind het liefst speelt, en ook of het geschikte games zijn voor die leeftijd.

2. Stel grenzen

Hoeveel uur gamen is normaal voor een kind? En wanneer mag je kind gamen? Denk goed over deze vragen na. Het is namelijk belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Maak bijvoorbeeld regels over hoelang er achter elkaar gegamed mag worden. Of dat er alleen in het weekend, of ook op doordeweekse dagen gegamed wordt. Stel de regels bij voorkeur samen met je kind op.

Voorbeelden van praktische afspraken:

  • Eerst huiswerk, dan pas gamen
  • Met avondeten zitten we met z’n allen aan tafel
  • Een half uur voor het slapen sowieso stoppen met gamen

Spreek tenslotte ook af wat er gebeurt als je kind zich niet aan de regels houdt.

3. Evenwicht

Zorg ervoor dat het gamen in evenwicht blijft met andere activiteiten zoals schoolwerk, buitenspelen, sporten, sociale contacten.

4. Signalen

Praat over de negatieve gevolgen van het gamen als je merkt dat je kind teveel op gaat in het gamen. Als je bijvoorbeeld merkt dat je kind chagrijnig of somber wordt op de momenten dat hij of zij niet gamet. Dit kunnen signalen zijn dat het gamen een te grote rol gaat spelen. Benoem de signalen en vraag of je kind dit herkent.

Wat is een goed spel?

Minecraft is een populair virtueel bouwspel. Het wordt ook wel online legoën genoemd. In het rapport Jong Geleerd 2.0: Minecraft (Mijn Kind Online/Kennisnet) staat beschreven wat dit spel zo bijzonder maakt:

  • De vrijheid in het spel trekt kinderen aan;
  • Minecraft stimuleert de fantasie van kinderen;
  • Het vergt intelligentie en doorzettingsvermogen;
  • Minecraft-kinderen leren uit zichzelf en van elkaar;
  • Er zijn mogelijkheden voor gebruik op school.

To game, or not to game

Op de website www.gameninfo.nl van het Trimbos Instituut staat een film in drie delen met de titel To game, or not to game. Gamers en niet-gamers hebben soms moeite om elkaar te begrijpen en dat kan onnodige veel spanning opleveren. Ouders snappen bijvoorbeeld niet waarom een kind door wil gamen tijdens etenstijd. Een kind snapt niet waarom ouders daar zo moeilijk over doen. To game, or not to game kruipt in de huid van de gamers, partner en ouders om het verhaal compleet te krijgen. De film bestaat uit drie video’s van 5 à 6 minuten. Je vindt ze hier.

Meer informatie nodig of heb je vragen over gamende kinderen? Er bestaat ook een gamen-infolijn tijdens kantooruren: 0900-1995 (€ 0,10/min)

Meer lezen?